Theo nghiên cứu năm 2013 của bà Debra S. Honegger từ cuốn Introduction to Early Childhood Education: A Multidimensional Approach to Child-Centered Care and Learning của tác giả Wardle, Francis năm 2002, cùng quá trình quan sát của LiK Việt Nam thông qua rất nhiều workshop mà chúng tôi đã tổ chức cho các bé ở độ tuổi từ 3 - 12 tuổi, đã kiểm chứng rằng hầu hết trẻ em khi chơi trò xếp gỗ đều trải qua 7 giai đoạn khá tương đồng trong quá trình chơi, nhận thức và phát triển kỹ năng của các em.
LiK Việt Nam xin chia sẻ lại 7 giai đoạn này để quý phụ huynh tham khảo:
Giai đoạn 1: Khám Phá (1-3 Tuổi)
Trẻ bắt đầu cầm nắm, ném, di chuyển, mang theo như là cách để bé khám phá món đồ chơi của mình. Ở giai đoạn này bố mẹ có thể cho bé chơi bằng cách đặt bên cạnh bé hộp đồ chơi, bé rất thích lấy thanh gỗ bỏ vô, đem ra và ném xung quanh.
Giai đoạn 2: Xếp chồng (2-4 Tuổi)
Khi đã hiểu và cầm chơi thuần thục, bé sẽ bắt đầu chồng các thanh gỗ lên nhau, theo chiều cao như hình tháp hoặc chiều rộng là con đường nối dài. Có rất nhiều cách xếp chồng mà bé sẽ tự mình sáng tạo nên, bố mẹ có thể gợi ý cho trẻ dùng thanh gỗ khác động vào cho khối gỗ đổ xuống hoặc xếp đến khi nào khối gỗ không thể vững được nữa, đó cũng là cách rèn cho trẻ hoạt động phối hợp giữa tay và mắt được cẩn thận và linh hoạt hơn.
Giai đoạn 3: Bắt Cầu Nối (3-4 Tuổi)
Trẻ sau khi xếp đường và chồng lên thành tháp đơn lẻ sẽ có thể phát triển sang bước bắt cầu nối hai thanh bằng một thanh ở giữa, hoặc nối các tháp lại với nhau, nối các con đường bằng nhiều kiểu cầu dốc. Ở bước này bố mẹ đóng vai trò quan trọng trong việc gợi ý cho trẻ cách nối sao cho liền mạch và vững chắc, còn lại khi bé tự mình chơi theo cách riêng mà cầu bé xếp bị ngã đổ, bé sẽ tìm cách để lần sau mình làm được tốt hơn.
Giai đoạn 4: Tạo không gian riêng bằng hàng rào (4+ Tuổi)
Làm cầu nối và hàng rào bằng khối gỗ là hai kỹ năng xuất hiện sớm nhất ở trẻ khi đã bắt đầu chơi thường xuyên hơn. Trẻ tự xếp và tạo cho mình một khu vườn thú hoặc chỗ đỗ xe, bố mẹ có thể chuẩn bị trước vài con thú và xe mà bé thích, gợi ý bé xây đường, cầu nối cho xe hoặc khu riêng cho từng con vật rồi hướng dẫn bé đóng lại bằng hàng rào bên trong. Hoạt động này kích thích trẻ phải động não mở rộng hướng suy nghĩ để xây dựng có mục đích sử dụng và hình dung không gian, phân chia khu vực, đường và cầu sao cho hợp lý.
LiK Việt Nam cũng gợi ý công cụ phù hợp dành cho bé: LiK2C, LiK2B, LiK3C, LiK3B hoặc khi bé đã làm quen với cái giai đoạn cao hơn bạn có thể hổ trợ thanh gỗ với kích thước lớn cho bé như LiK2A và LiK3A. Tìm hiểu thêm thông về các công cụ trên.
Tất cả những gợi ý trên đều được tham khảo từ nguồn nghiên cứu uy tín của thế giới trong việc ứng dụng khối gỗ vào giáo dục ở bậc mầm non như:
- Wardle, Francis. (2002) Introduction to Early Childhood Education: A Multidimensional Approach to Child-Centered Care and Learning. Boston, MA: Allyn and Bacon.
- Debra S. Honegger, Early Childhood Instructional Coach, Union Public Schools, 2013
( Còn tiếp )