Nhân trắc học là môn khoa học nghiên cứu về hình thể con người và phương pháp đo đạc trên cơ thể con người, áp dụng phân tích toán học vào những kết quả đo đạc được nhằm tìm hiểu về quy luật phát triển hình thái người từ đó vận dụng vào giải quyết những nhu cầu thực tiễn của khoa học, sản xuất và đời sống con người.
Nhân trắc học được vận dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau từ giai đoạn cuối TK 19 đầu TK 20. Cho đến hiện nay, mọi lĩnh vực thiết kế, công nghiệp có liên quan đến con người đều sử dụng những dữ liệu nhân trắc học.
Nhân trắc học đã đóng góp rất to lớn trong lĩnh vực thiết kế nội thất, giúp cho việc tính toán kích thước thiết kế phù hợp với nhu cầu sử dụng. Nhân trắc học cung cấp số liệu chính xác về chiều cao, chiều dài, khoảng cách sải tay hay bước chân của từng độ tuổi và giới tính của mỗi khu vực địa lý khác nhau phục vụ nhà thiết kế nội thất tính toán được các kích thước phù hợp cho đồ dùng nội thất hay khoảng cách và toạ độ trong không gian của từng vùng miền.
Nhân trắc học được chia theo: nhân trắc động và nhân trắc tĩnh.
Nhân trắc tĩnh cung cấp số liệu phục vụ cho mục tiêu thiết kế các sản phẩm ứng với tư thế cố định của con người. Trong khi đó nhân trắc động lại là “tài nguyên” phục vụ các nhu cầu về thiết kế không gian hoạt động của từng phần hay toàn bộ cơ thể người, thiết bị, công cụ sản xuất và môi trường.
Những yếu tố như kích thước đồ nội thất hay không gian luôn dựa vào kích thước của cơ thể người để đưa ra sản phẩm nội thất có giá trị sử dụng cao nhất. Nhiều người vẫn thắc mắc tại sao người ta quan tâm đến nhân trắc học khi thiết kế? Nhân trắc học và thiết kế nội thất có mối liên hệ như thế nào? Những minh họa dưới đây sẽ giúp trả lời câu hỏi đó:
Sơ đồ mô tả kích thước các bộ phận cơ thể khi ngồi ghế
Sơ đồ mô tả một người đang ngồi làm việc. Chiều cao của bàn ghế thể hiện mối liên quan tới kích thước cơ thể người.
Sơ đồ miêu tả vị trí ngồi, cho thấy tác động qua lại giữa cẳng tay cong với chiều cao ghế ngồi cho tỳ tay, độ dày của đùi và chiều cao từ đùi đến mặt đất.
Từ các yếu tố trên cho thấy bạn tư thế ngồi tốt nhất cho bạn như sau:
Sơ đồ mô tả tư thế chuẩn khi ngồi làm việc
Nguồn tham khảo: tài liệu “Atlat nhân trắc học Việt nam trong lứa tuổi lao động” (2) và (3).